Scheppingsmaand? Wat is dat nou weer? Misschien heb je er nog nooit van gehoord en denk je: wat moeten wij daar nu mee? Die eerste reactie is begrijpelijk, ik had hem zelf ook. Maar ik hoop dat je na het lezen van dit stukje, net als ik, anders gaat kijken.
Wat is de Scheppingsmaand? Elk jaar staan christenen over de hele wereld van 1 september tot en met 4 oktober stil bij de schepping. De periode begint op de Wereldgebedsdag voor de schepping, dit jaar voor de elfde keer, en eindigt op het feest van Sint Franciscus, die in alles wat leeft een broeder of zuster zag. Het is een tijd om te danken voor de aarde die ons is toevertrouwd, om ervoor te bidden en om onszelf af te vragen hoe wij ermee omgaan.
Op 1 september hebben we hier een prachtige en aandachtige dag beleefd. In de liturgie werd de dag in een wereldwijd perspectief geplaatst. Paus Leo XIV roept op tot een nauwere verbinding tussen vrede, rechtvaardigheid en zorg voor het milieu. Volgens hem zijn oorlog, sociale ongelijkheid en ecologische achteruitgang niet los van elkaar te zien: samen vormen zij één wereldwijde crisis, die vraagt om verandering van de samenleving én van ieder van ons persoonlijk. De dag eindigde met treffende gebeden om ons denken te vernieuwen en open te staan voor klimaat en biodiversiteit.
Ook in de weken daarna blijft de Scheppingsmaand zichtbaar. Aan tafel bidden we scheppingsgebeden, en op de leestafel in de Herberg liggen boekjes van onder anderen Thomas Berry.
De bemoediging van zo’n dag is misschien klein, maar ze is levengevend. Want de ecologische crisis waarin we ons bevinden vraagt precies dat: aandacht. Ruimte om stil te staan. Wie dat doet, ontdekt waar het werkelijk om gaat: een diepe verbondenheid met alles wat leeft. Ook met datgene waar we zelf nog stil, vervreemd of onbegrijpend tegenover staan. Zo komen verhalen op gang, wordt creativiteit geboren en ontstaat er ruimte om deze wereld, onze wereld, een klein beetje bewoonbaarder te maken.
En dat is nodig! Deze zomer werd de zomer van de waarheid genoemd. Rijkelijk laat, kun je zeggen, maar laten we hopen dat het tot bewustwording en gedragsverandering leidt.
Misschien denk je: wat maakt mijn bijdrage nu uit? Een klimaatmars van tienduizenden mensen lost de ecologische catastrofe niet op. Het eerste kinderconcert voor het klimaat in TivoliVredenburg in Utrecht ook niet, en evenmin een groene Prinsjesdaglezing of de Duurzame 100 van dagblad Trouw. En toch draagt dit alles bij. Elk voorbeeld helpt om vluchtigheid en gemak in ons gedrag om te buigen naar de aandacht die de nood van ons vraagt. Ieder mens is er eentje!
Daarom mijn vraag aan jou: beweeg jij mee? Ik stel hem ook aan mezelf: beweeg ik mee? Creëer ik een plek die me lief is, en overbrug ik de afstand die ik ertoe voel? Dat is wat we ermee moeten.
Antoinette
Contactpersoon Groene Gemeenschap van het netwerk Groene Kerken
