Gemeenschapsdagen voor vreugde

Elk jaar weer komen we met de Pinksterdagen bij elkaar om de op dat moment belangrijke zaken die ons allemaal aangaan te bespreken. Deze keer lag de focus op noodzakelijke vereenvoudiging van de organisatie van ons samenleven zodat er meer tijd en aandacht vrijkomt voor vreugde en inspiratie in ons samenleven. Op sommige gebieden houden we al tientallen jaren oude gewoonten in stand waarvan we ons nu afvragen: waarom? Wat is van belang in deze tijd?

De vrijdagavond werd geopend met een gezamenlijke kaas-maaltijd (zoals elk jaar), en op zondag hebben we met een potluck maaltijd, versierd met de nodige eigen liederen en gedichten, de Gemeenschapsdagen afgesloten. Het waren intensieve en inspirerende dagen die ons perspectief op een mooie toekomst hebben gegeven.

Lees hier de reflectie van Annet op deze dagen: Terugkijken op Pinksteren: lef!

Oecumene of ‘de hele bewoonde wereld’

Sommigen van onze gemeenschap werken mee aan een gezamenlijk (protestants) kerkblad voor de Kempen. Een van onze leden, Hans van Dijk, zit in de redactie. Jan Renkema startte op verzoek van de redactie een serie gesprekken met burgemeesters in de Kempen.

Waarom in een kerkblad gesprekken met wereldlijke ambtsdragers? Wij zijn gewend om bij oecumene te denken aan ‘smalle oecumene’ tussen kerken of brede oecumene tussen wereldreligies. Maar oecumene betekende oorspronkelijk de ‘hele bewoonde wereld’, dus zoiets als ‘kerk wereldwijd’. Lees hier (pagina 8-9) wat de burgemeester van Valkenswaard vanuit gemeentelijk perspectief zegt over ‘de ander zien in solidariteit’ en ‘het onzichtbare zichtbaar maken’. Zo komen kerk en wereld bij elkaar.

Toekomst van vluchtelingen zonder papieren

In het centrum van Eindhoven staat een prachtig gebouw, waarin vluchtelingen zonder papieren worden ontvangen. Het is een inloophuis met een veilige sfeer. Zo’n 75 vluchtelingen per week vertoeven er. Tussen de middag is er een warme maaltijd door de bezoekers zelf bereid. Er worden taallessen Nederlands gegeven en sinds drie jaar ook cursussen ICT in samenwerking met de PKN. Verder zijn er allerlei activiteiten: fietsenreparatie, fotografie, kledingontwerp enz. Twee vaste medewerkers met vrijwilligers zorgen ervoor dat alles goed verloopt. Al meer dan tien jaar.

Ik was vanaf het begin betrokken bij het geheel en ben de oprichter en als lid al tientallen jaren verbonden met de gemeenschap.

Bij de start van het inloophuis dacht ik nog dat het mogelijk zou zijn aan vluchtelingen een goede plek in Nederland te bezorgen door hulp te bieden en ervoor te zorgen dat onze bezoekers een status kregen. Ik ben echter van gedachten veranderd en een andere weg ingeslagen door cursussen te organiseren die toegang geven tot de reguliere arbeidsmarkt zonder tussenkomst van de IND.

Jij, de lezer, moet zich eens indenken, wat aan het gebeuren is: er is in Nederland een maatschappij met twee lagen aan het ontstaan. De bovenste laag zijn wij, de onderste laag bestaat uit mensen die hier niet geboren zijn, maar afkomstig zijn uit een land dat arm is, in oorlog is of beide. Onze economie misbruikt hen met lage lonen en slecht werk. En waardeert hen niet in overeenstemming met hun opleiding. Tegelijkertijd is de politiek zogenaamd gericht op uitsluiting en terugkeer, terwijl in werkelijkheid slechts 20% terugkeert volgens een CDA-kamerlid.

We zijn drie jaar geleden opleidingen gestart die hun een betere positie in onze maatschappij bezorgen. Na afronding ervan kunnen de studenten proberen werk te vinden dat in overeenstemming is met hun opleiding. We zijn bezig wegen te vinden die aan ‘onze’ vluchtelingen opleidingen geven, betaald door het bedrijfsleven. Zo’n opleiding geeft direct toegang tot de arbeidsmarkt.

Op deze manier, aan het einde van mijn leven, heb ik nog steeds een flinke opdracht.

Sjaak Huijser  
secretaris@huiskamervoorvluchtelingen.nl

Sjaak, rechts op de bovenste foto, is lid van onze gemeenschap

Dit artikel verscheen eerder in de Nieuwsbrief van de Ekklesia Amsterdam (studentenkerk)

Wie hoort de Geest in al wat leeft?

In deze Paastijd kijk ik in onze kapel graag naar het kruis, waar een witte doek overhangt als teken van verrijzenis. Aan de voet van het kruis staat een afbeelding van drie vrouwen. Staande onder het kruis als de eerste getuigen van de verrijzenis. Verward, verdrietig, bang én vol vreugde – zo worden zij getuigen van de Levende, van de mogelijkheid van nieuw leven.

Deze beelden in onze kapel nodigen mij uit om stil te worden bij het geheim van Pasen, het geheim van de Liefde die opstaat. Tegelijkertijd dagen de beelden mij uit om te reflecteren op dit geheim en wat het met ons doet bij de opbouw van gemeenschap, van kerk-zijn. Die vrouwen onder het kruis, de vrouwen bij het graf: ze zijn nergens, want hun grote liefde was dood. Hun hoop weggeslagen. Dit overkomt zoveel mensen in onze wereld, het is helaas van alle tijden. De machthebbers winnen met grof geweld en wat blijft er dan over?

Iedere mens die ervaren heeft wat het is om met lege handen te staan, weet dat goedkope troost dan niet te verdragen is. Als er een dierbare sterft, als je in de rouw bent, als je bang of verward bent over wat jou overkomt of over wat er in de wereld en met de schepping gebeurt, is een gemakkelijk antwoord of een snel gebaar niet goed te verdragen. De verwarring, de angst en het verdriet hebben ruimte nodig. Daardoorheen kan misschien iets nieuws ontstaan, maar dat kan echt een hele tijd duren. Hoe kostbaar is het als er dan een kleine vonk van hoop gezien wordt, waardoor je ervaart dat je niet geheel verloren zult gaan. Dat er meer is, dat er Iets of Iemand is die bij je blijft.

De vrouwen onder het kruis ontvingen die vonk van hoop en zo stond de Liefde in hen op. Dat kan ook ons overkomen. En áls dat gebeurt, áls die Liefde in ons opstaat, wordt ons hart zachter en ons oordeel milder. Dan ontstaat er ruimte voor nieuw leven, nieuwe initiatieven – zo groeide ook de vroege Kerk. Het geheim van Pasen heeft tijd nodig om diep tot ons door te laten dringen dat de dodende machten niet het laatste woord hebben, noch in onze wereld, noch in onze eigen ziel. Een wonderlijk besef, dat leven doorgaat en liefde altijd sterker is dan welke dodende krachten ook – want als we de wereld beleven, is daar meestal weinig van te merken. En toch, Hij lééft! En wij mogen met Hem léven.

Zo leven we in deze Paastijd toe naar het feest van Pinksteren. We wachten op de gaven van de heilige Geest, die we nodig hebben om het nieuwe begin daadwerkelijk verder uit te bouwen met ons eigen leven. Het is dan met Pinksteren dat de Geest ons opent om elkaar te verstaan, om alle verschillen die er zijn in de kerk, in de gemeenschap waar we deel vanuit maken, in de wereld waarin we wonen, te gaan beleven als een verrijking. Om werkelijk te luisteren naar de ander, ons in elkaar te verdiepen. Ook dat vraagt tijd en geduld. Luisteren naar een ander zonder meteen mijn eigen reactie te geven, zonder te vervallen in ‘O ja, dat heb ik ook meegemaakt en toen…’ en zo het gesprek over te nemen. De ander ruimte geven en in die ruimte bij het verhaal van de ander blijven is een hele kunst, merk ik zelf in allerlei ontmoetingen. Het feest van Pinksteren geeft daartoe een kans: de velen die bijeen waren spraken in hun eigen taal, en toch verstonden ze elkaar. Ook wij mogen oefenen om te luisteren naar de ander, ook als ik diegene niet versta of als ik denk dat ik zo langzamerhand alles wel weet van die ander.

Luisteren, de ander zien zoals diegene is en zo ruimte bieden aan de heilige Geest en haar het spel van de communicatie laten regisseren. Dat maakt het leven spannend en mooi, zo maken we elkaar mooi, zo worden we meer gemeenschap en meer kerk. Zo maken we samen de wereld een beetje mooier en menselijker. Laten we luisteren naar de Geest in al wat leeft.

Leonie van Straaten

Je vind dit artikel in Samen Kempenbreed, mei 2026 op pagina 3. 

Stiltewandeling 27 mei

Voor iedereen die wandelend wil verstillen in de natuur.

Geef jezelf een verassende middag. Luisteren in de stilte; wat hoor je? Wat gaat er tot je spreken?

Woensdag 27 mei maken we een stilte wandeling met onderweg enkele zintuigelijke oefeningen, onder leiding van de geestelijke begeleiders: Ester Brunssen, Gideon van Dam en Annet van Straaten.

We vertrekken vanaf Hooge Berkt 16 om 13:30 uur en nemen de tijd tot 16:30 uur.
Goede wandelschoenen en een flesje water zijn aanbevolen.
In totaal wordt er anderhalf uur in een rustig tempo gelopen.
Er zijn geen kosten aan verbonden.

Annet van Straaten

Raad van Kerken en radicaalrechts

We zijn blij dat de kerken zich gezamenlijk hebben uitgesproken over hun zorgen m.b.t. de ontwikkeling van radicaalrechts gedachtengoed, zoals te lezen is in dit artikel.
 
Het roept gesprek op in onze kring, over wat dit van ons vraagt. Dat is niet eenvoudig. Maar ook wij zijn bezorgd over de ontwikkelingen die we zien en daarbij zouden wij ervoor willen kiezen om ons te blijven richten op verbinding.
 
We staan voor christelijke waarden, waarbij we zoeken naar wegen om deze waarden in verbinding met ieder die wil concreet gezicht te geven.

Vertragen op De Hooge Berkt

Vertragen, offline zijn, even niks: het is een groeiend verlangen in onze samenleving, waarin het dagelijks leven gevuld is met werken, doomscrollen, regelen, sporten, vrienden en familie, kinderen, en hobby’s. Het is te gemakkelijk geworden om van het één in het ander te rollen, zonder stil te staan bij waar je nu echt staat, wie je nu echt bent, en waar jouw weg naar toe gaat.

De jongste leden van De Hooge Berkt hebben de vertragingsdagen in het leven geroepen om juist dat stilstaan te oefenen op een laagdrempelige én gezellige manier: samen, en alleen. Ze zijn geïnspireerd op de vijf leefregels van De Hooge Berkt: 

  1. Word wie je bent
  2. Broederschap, wees er niet bang voor
  3. Ga je weg
  4. Ontdek je verantwoordelijkheid
  5. Waag het (Gods) verbond te maken.

Waar in het weekend van november de eerste leefregel centraal stond, stond het weekend van 1-3 mei in het teken van de derde leefregel: ga je weg. Aan de hand van het verhaal van Abraham die door God geroepen werd om weg te trekken gingen we oefenen. Vrijdag begon met een korte meditatie over eerst voelen waar we nu staan met een korte meditatie; op zaterdag gingen we aan de slag met wat ons in de weg staat om op weg te gaan, en konden we die avond het ‘samen op weg’ voelen met behulp van een zangviering. Zondag sloten we af met het zetten van de eerste stap: wat betekende dit voor Abraham, en wat kan dit voor jou betekenen?

Hoewel bezinnen, stilte, en vieren essentieel zijn voor het vertragen, ligt er ook nadruk op gezelligheid en samen: op vriendschap en relatie. Vandaar een pubquiz met borrel na de vrijdagavondmeditatie, een picknick, en op zaterdagavond een vegetarische BBQ die gelukkig niét natregende. Deze balans tussen bezinnen en gezelligheid is niet gemakkelijk vorm te geven in één weekend, maar is voor ons als Hooge Berkt 30+’ers wel essentieel. Stilstaan bij je leven en vertragen doe je juist ook samen, en hoewel er ruimte was voor geestelijke begeleiding, kun je soms net zo fijn terecht bij een mededeelnemer en vriend met wat je dwars zit.

Er schuilt dus een stukje vrijheid in zo’n weekend, een uitproberen en experimenteren. Wat past bij mij? Waar heb ik wat aan, en waar sla ik liever een viering over om even te wandelen of te lezen? Dit leren aanvoelen kan alleen door bewust te vertragen en vormt dan ook de kern van het weekend. Sommigen van ons ontdekten dat we goed bezig waren, en nu niet veel wilden veranderen aan ons leven. Anderen kwamen tot de conclusie dat het misschien goed was om iets los te laten, of juist te beginnen. Weer anderen voelden dat ze wel iets anders wilden, maar nu nog niet. Het zijn allemaal eerste stappen van de weg, stappen die iedereen voor zichzelf moet zetten, en die er voor iedereen anders uitzien. Maar het belangrijkste is de beweging van het op weg gaan: alleen én samen. 

Batterij in de Gulden Driehoek

Onze gemeenschap is al vele jaren aangesloten bij de Groene gemeenschappen; we gebruiken 200 zonnepanelen voor het opwekken van stroom. Door de netcongestie heeft onze netbeheerder ons laten weten dat we geen opgewekte stroom meer mogen terugleveren aan het net. Dat betekent dat we bij zonnig weer meerdere zonnecollectoren moeten uitzetten.

Dat kan natuurlijk niet de bedoeling van onze investeringen zijn. Daarom zal binnenkort een krachtige batterij in de Gulden driehoek geplaatst worden die de opgewekte stroom die niet direct door onszelf verbruikt wordt zal opslaan, zodat we die op een later tijdstip alsnog kunnen gebruiken. Door de congestie zal het vaker voorkomen dat we geconfronteerd worden met stroomuitval. Daarom zal er een module bijgeplaatst worden waardoor we van de stroom in de batterij kunnen blijven profiteren, ook als de stroom aan de straatkant uitvalt.

Jeroen

Vernieuwing en ongeschreven regels

“Hoe doen jullie dat in de gemeenschap met Pasen, versieren jullie de boel met paastakken en gekleurde eieren?” vroeg Monique een paar weken geleden aan mij. Ik mompelde een beetje van “nou, ik geloof niet dat dat hier erg leeft” en murmelde er nog iets achteraan dat “het misschien niet zo gebruikelijk is, maar er is natuurlijk ook niks op tegen”. Later dacht ik: volgens mij heb ik ooit wel geverfde eieren bij het paasontbijt gezien, en sowieso, als iemand zin zou hebben om de boel te versieren, alleen maar leuk toch?

Maar zo makkelijk is dat niet. Misschien is er al wel iets over besloten in het dagteam of in het paascomité. Of misschien is een paar jaar geleden wel vastgesteld dat het gebruik van eieren verven een heidens ritueel is en daarom beter afgeschaft kon worden, of heeft de groengroep uitgezocht dat de gekleurde eierschillen bij het chemisch afval thuishoren en dat het dus te gek voor woorden is dat we dat nog doen en trouwens, voor kinderen en ouderen is het contact met de verfstoffen ook bijzonder gevaarlijk. Of “die van de liturgie” hebben in al hun wijsheid besloten dat kleuren van eieren godslasterlijk is, mooier dan de schepper ze gemaakt heeft kunnen ze immers nooit worden.

Waar het ook vandaan komt, om één of andere reden had ik het gevoel dat het niet zo paste. Maar waarom? En belangrijker nog: moesten we ons conformeren of werd het tijd om het eens anders te doen? En dat laatste: met welk risico? Veroordeling? “dit kan toch niet?/ zo doen we dat hier niet/ dat snap je toch zelf ook wel? / je hebt er ook helemaal geen gevoel voor/ je hebt geen smaak” etc etc. En nog vervelender: het maakt ook nog uit wie het inbrengt. Van de één wordt het gezien als humoristisch en origineel, terwijl een ander de plank met hetzelfde idee volledig mis slaat.

Ongeschreven regels zijn lastig en verhinderen verandering. Maar als alle regels uitgeschreven worden wordt het echt benauwend. Op een beetje een andere manier kwam ik hetzelfde tegen afgelopen zaterdag bij de samenzang van het vertragingsweekend. Mag dat wel, al die kerstlichtjes en doekjes in de kapel? Mag dat wel, al die lieve teksten van peace en happiness. Ja gelukkig klonken er ook een paar bekende liederen, dat maakte het weer wat veiliger. Wat voor oordeel heb ík hier over. Wat voor ongeschreven regels worden voor mij overtreden. Of erger nog: volgens mij vindt die-en-die dit helemaal niks. Wat zou hij/zij ervan vinden?

En toch is dit wat vernieuwing ook oproept: het gaat anders, soms verrassend, soms afstotelijk, soms allebei tegelijk. Zo vind ik een vegetarische barbecue een super goed idee, maar ik vind niet dat de Jumbo goed is in vlees namaken. Maar dit is geen ongeschreven regel, geen vernieuwing, dit is gezemel.

Michiel van der Pol

Wissel in de Raad van Advies

Tijdens de vergadering van de Raad van Advies zal op 8 juni passend afscheid worden genomen van Christine Bruggeman. Christine Bruggeman heeft jarenlang het bestuur van De Hooge Berkt, met wijze raad en bemoediging bijgestaan en steeds haar perspectief op onze leefgemeenschap vanuit haar spiritualiteit en professionele achtergrond als internationale trainer van de L’Arche community gedeeld.

Verheugend is dat Rosaliene Israël bereid is gevonden om toe te treden in de raad van advies. Rosaliene is een Remonstrantse dominee voor Vrijburg in Amsterdam, heeft 17 jaar in een leefgemeenschap in Amsterdam gewoond en is gespecialiseerd op het terrein van gemeenschapsvorming en onderzoeker van christelijke leefgemeenschappen. Zij kent onze gemeenschap al vele jaren en brengt haar eigen expertise mee om ons te adviseren.

Door deze wissel bestaat de Raad van Advies uit: Jan Peeters, Erik Borgman en Rosaliene Israël.

Theo van Bakel
Voorzitter Bestuur

Dagen vol van leven die leven geven

In de laatste week van april vond het aangekondigde programma ‘rondom Rumi’ plaats. Het waren dagen vol van leven. Als de negen planeten draaiden we rond de zon die Rumi, draaiend om zijn geliefde meester en vriend Sjamz I Tabriz, kon worden. 

Als gelovigen streven we het leven te nemen zoals het komt en het leven te geven dat we hebben. Daarbij herinneren we ons de Ene altijd aanwezige, leven-gevende Gastheer zonder wie we als dood zouden achterblijven. Het is (bij tijden) een lastige worsteling om ons verlangen naar vrij en voluit leven levend te houden. Zo verblind kunnen we raken door vormen waar we van alles over vinden en die we niet los kunnen laten. Ons voor- en afkeuren en onze gehechtheden eraan maken ze tot blokkades op onze levensweg. Rumi onderwijst ons:

‘Mens-zijn is als een gastenhuis. Iedere ochtend komt er iets nieuws aan. Een vreugde, een depressie, een benauwdheid, een flits van inzicht… probeer iedere gast eerbiedig te behandelen… Ontmoet de duistere gedachte, de schaamte en de boosaardigheid lachend aan je deur en nodig hen binnen. Wees dankbaar voor wat er ook maar komt omdat alles gezonden wordt als een gids van gene zijde.’  *

Bij iedere ommekeer naar die altijd aanwezige, leven-gevende Gastheer, vallen angst en oordeel weg. Niets is meer goed of slecht. Wat Hij ons brengt is enkel nieuw leven.

Mariek de Jong.
*) The guest house. Zie: the essential Rumi, Colemans Barks

Ontmoetingsdag leefgemeenschappen

‘GELOVEN IS HARTELIJK VERMOEDEN’.

Zomaar een zinnetje uit het panelgesprek van de ontmoetingsdag 25 april jl. van 27 leefgemeenschappen, waar Ton en ik bij aanwezig waren. Een divers gezelschap, tussen de pakweg 30 en 80+ in pij, habijt en spijkerbroek. We waren te gast bij Chemin Neuf in Oosterhout. De Hooge Berkt was voor velen een bekende deelnemer, zoals we merkten. En andersom waren andere gemeenschappen voor ons ook vertrouwd. In het kader van zichtbaarheid en netwerken was het daarom belangrijk er te zijn.

In het panelgesprek kwamen herkenbare thema’s aan de orde, waar met wijsheid, ervaring én kennis over werd uitgewisseld, tussen een oudere Benedictines, een Leuvense hoogleraar en Rosaline Israëls, die o.a. bezig is met een proefschrift over religieuze leefgemeenschappen. Het verraste me dat de ingeplande anderhalf uur voor dit panel boeiend bleef tot de laatste minuut. Maar het ging dan ook over aansprekende spanningsvelden, zoals tussen individualiteit en gehoorzaamheid, gelijkvormigheid en diversiteit en instandhouding en tijdelijkheid. En ook over de wijze van besluitvorming, over dat charisma passé lijkt te zijn en wat goed leiderschap is. Dat bestaat, aldus Rosaline, uit het ‘beste teamlid’ zijn en de missie van de gemeenschap maatschappelijk relevant kunnen vertalen.

Al deze onderwerpen waren wat ons betreft uit het (gemeenschaps-)leven gegrepen! Bemoedigend dat wij niet de enigen zijn, die met deze vraagstukken leven. ’s Middags was er ruimte om persoonlijker uit te wisselen in groepen van 10. Bij de afsluiting werd unaniem besloten om dergelijke ontmoetingsdagen voort te zetten. De volgende zal bij de Wonne zijn. Ik heb een hartelijk vermoeden dat het de keer daarop in de Herberg gaat plaatsvinden!

Annet